راهکار علمی برای تدریس ریاضی (کنکور آسان است)

راهکار علمی برای تدریس ریاضی (کنکور آسان است)

راهکار علمی برای تدریس ریاضی

راهکار علمی برای تدریس ریاضی (کنکور آسان است)

 

راهکار علمی برای تدریس ریاضی

 

راهکار علمی برای تدریس ریاضی

 

مقدمه در جامعه امروزی، هر شهروند نیاز به آگاهی از دانش ریاضی دارد. آموزش ریاضی از دوره ابتدایی آغاز می‌شود. مسئولیت عمده بسیاری از متخصصان و پژوهشگران، مطالعه در مورد چگونگی درک و فهم ریاضی توسط یادگیرندگان است و شاخه‌ای که پذیرای این مسئولیت است، آموزش ریاضی است. هدف یک آموزشگر ریاضی این است که از نقطه‌نظر ذهنی و احساسی، تجربه‌های یادگیری ریاضی دانش‌آموز را وسیع‌تر کند، ریاضیات، به علت داشتن تاریخی طولانی، یک دانش تجمعی پدید آورده است که بخش مهمی از فرهنگ بشری را تشکیل می‌دهد. بنابراین لازم است که معلمان ریاضی، بر اساس این پیشینۀ قوی در سازوکارهای تدریسشان تجدیدنظر کنند، سپس روش‌های مختلف حل مسئله را با دانش‌آموزان خود، تجربه کنند و در مرحله آخر، کاربردهایی از ریاضی موردبحث را برای دانش‌آموزان ارائه کنند و از روش‌های مختلف آموزش استفاده کنند.

کلیدواژه‌ها: تدریس ریاضی، تدریس، راهکار عملی، ریاضی

در این مقاله، ۹ روش تدریس ریاضی ارائه می‌دهم که با کاربرد آن‌ها توانستم به یادگیری ریاضی دانش‌آموزانم کمک کنم. بدین سبب، می‌خواهم این روش‌ها را با سایر همکارانم، به اشتراک بگذارم، شاید که برای آن‌ها هم مفید واقع شود.

1.معلم ریاضی با دانستن تاریخ ریاضیات، بر اساس فعالیت دانش‌آموز می‌تواند طوری تدریس کند که دانش‌آموز در فرآیند حل مسائل قرار گیرد:

این کار باعث می‌شود که دانش‌آموز تااندازه‌ای در جریان حل مسئله و تاریخچه کشف یک قضیه قرار گیرد و به‌جای تکرار لفظی قضایا، آن‌ها را توسط خود بازآفرینی کند تا به نتیجه مطلوب که درک عمیق ریاضی است، برسد. بنابراین، برای افزایش درک ریاضی باید تاریخ ریاضیات را به عنوان یک ابزار در دست معلم برای دادن بینش به دانش‌آموزان و برانگیختن علاقه آن‌ها در نظر گرفت.

اگر دانش‌آموزان را در اوضاع و احوالی که منجر به کشف یک قضیه شده یا فرایند حل یک مسئله قرار دهیم، دانش‌آموز با فکر خود مانند یک ریاضیدان شروع به اکتشافات می‌کند. در نتیجه، دانش‌آموز با این عمل، مفاهیم را به خوبی درک می‌کند و چه بسا با این فرآیند، دانش‌آموز بتواند به کشف یا تولید مطالب جدیدی برسد که برای ما تازگی داشته باشد. در واقع، تاریخچه مختصری از موضوع درسی می‌تواند در دانش‌آموزان، ایجاد انگیزه کند و کلاس درس ریاضی را زنده‌تر و جذاب‌تر نماید.

۲. از فهرست اصطلاحات ریاضی استفاده کنیم:

هر روز می‌توان، اصطلاحاتی را که برای دانش‌آموزان جدید است روی تخته نوشت. همچنین معلم می‌تواند از دانش‌آموزان بخواهد که اصطلاحات جدید دیگری را از متن درس و کار در کلاس‌ها و تمرین‌ها استخراج نمایند. دانش‌آموزان باید این اصطلاحات را به همراه تعریف و مترادف‌های آن یاد بگیرند. زبان ریاضیات یک زبان بیگانه است و باید با آن مثل یک زبان خارجی برخورد کرد و به تدریج دامنه لغات دانش‌آموزان را گسترش داد.

٣. از دانش‌آموزان بخواهیم که مسائل ریاضی را به زبان خود، صورت‌بندی کنند:

این سازوکار، با این فرض صورت می‌گیرد که ریاضی، زبان خاص خود را دارد. اغلب دانش‌آموزان در صورتی که مسائل کتاب با عبارت‌های دیگری بیان شوند، در فهم آن‌ها دچار اشکال می‌گردند. لذا باید به عنوان بخشی از درس، به دانش‌آموزان کمک کرد . تا بازنمایی‌های مختلف یک مسئله را بیاموزند. مثلاً می‌توان با ذکر مثال‌هایی، ساده کردن عبارت‌های جبری  و تشکیل معادله برای حل مسائل ریاضی را در ارتباط با هم، توضیح داد.

تمرین دیگری که می‌توان در کلاس درس به آن مبادرت نمود، آن است که دانش‌آموزان را به چندین گروه تقسیم کنیم و از هر گروه بخواهیم که یک مسئله واحد را به زبان‌های مختلف بیان کنند و بعد، آن‌ها را با هم مقایسه کنند.

۴. به دانش‌آموزان می‌گوییم که دسته‌ای (فلش کارت) را برای مراجعه مجدد به متن دروس آماده نمایند:

خلاصه‌برداری، یکی از روش‌هایی است که با آن، دانش‌آموزان می‌توانند مفاهیم مطرح شده در متن کتاب را به زبان خود، بنویسند. مزیت این روش آن است که در جریان خلاصه‌برداری، دانش‌آموزان به ضعف‌های یادگیری خود پی برده و روی آن‌ها، متمرکز می‌شوند.

۵. شیوه جمع‌بندی و خلاصه‌برداری از دروس و مباحث کتاب‌های درسی را از طریق ذکر مثال‌هایی مشخص، به دانش‌آموزان بیاموزیم:

معلمان می‌توانند با ذکر مثال‌های متنوع، دانش‌آموزان را در این زمینه، راهنمایی کنند.

مثلاً قبل از آغاز درس روزانه، خلاصه کوتاهی از مباحثی که قرار است آن روز مورد بررسی قرار گیرد، ارائه دهیم و آن را در بخش کوچکی از تخته بنویسیم. طی درس، بارها به این خلاصه رجوع کنیم و به دانش‌آموزان نشان دهیم که چطور مشروح درس آن روز در همان خلاصه می‌گنجد. در برخی از کلاس‌ها، می‌توان وظیفه خلاصه کردن را بر عهده دانش‌آموزان گذاشت و در مراحل بعد، خلاصه‌برداری آن‌ها را با جمع‌بندی معلم مقایسه نمود.

۶. از دانش‌آموزان بخواهیم که سؤال امتحانی طرح کنند:

معلم می‌توانند جهت آمادگی برای امتحان نهایی، کتاب را به چندین بخش تقسیم کرده و هر بخش آن را در اختیار دانش‌آموز یا گروهی از دانش‌آموزان قرار دهد و از آن‌ها بخواهد که یک تا سه سؤال کامل درباره آن مبحث، طرح کنند. می‌توان از مجموع این سؤال‌ها، دانش‌آموزان را برای برگزاری امتحان آماده نمود.

7.از دانش‌آموزان بخواهیم روش‌های حل مسئله خود را با روش‌های همکلاس‌های خود، مقایسه نمایند:

مثلاً می‌توانیم مسئله‌ای را از متن کتاب انتخاب نموده و از دانش‌آموزان بخواهیم که مراحل حل آن مسئله را به تفصیل، توضیح دهند و بعد، دانش‌آموزان را تشویق کنیم که بر اساس روش‌های ارائه شده توسط هر دانش‌آموز به حل آن مسئله پرداخته و سپس، آن را با روش خود مقایسه نمایند. نتیجه‌ای که معمولاً از این روش به دست می‌آید، وجود یک بحث زنده بین دانش‌آموزان، دربارۀ شیوه‌های مختلف و بهترین روش برای حل یک مسئله واحد یا انجام یک عمل ریاضی است. موفقیت در این کار، دانش‌آموزان را قادر می‌سازد که به مسائل پیچیده‌تر ریاضی، روی ‌آورند.

۸. از دانش‌آموزان می‌خواهیم، نقاط ضعف خود را بشناسند و نحوه غلبه بر آن‌ها را بیابند:

برای پی بردن به نقاط ضعف دانش‌آموزان می‌توان از پرسشنامه‌های مختلف استفاده کرد. در این پرسشنامه‌ها از دانش‌آموز سؤال می‌شود (چه چیزی مانع یادگیری ریاضیات توسط آن‌هاست؟) و در روی دیگر این پرسشنامه سؤال می‌شود (راه‌های غلبه بر این موانع کدامند؟)

نخستین گام در راه موفقیت، شناختن موانع و تشخیص راه‌های برطرف کردن آن است.

9.دانش‌آموز باید در هر استدلال و در هر نتیجه‌گیری خود با پرسش (چرا؟) متوقف شود.

وقتی دانش‌آموز پیش خود مسئله‌ای را حل می‌کند و یا مشغول اثبات قضیه‌ای است و یا یک عمل ریاضی انجام می‌دهد باید در هر گام، از خودش بپرسد (چرا؟) با همه این‌ها در کلاس نقش اصلی بر عهده معلم است. او می‌تواند و باید با پرسش‌های به موقع، دانش‌آموزان را به سمت (علت‌ها) بکشاند. مضمون موضوع مورد مطالعه را به کمک خود دانش‌آموز، بشکافد و او را به (ریشه‌ها) برساند. البته پرسش کلیشه‌ای (چرا؟) همیشه کارساز نیست و نتیجه لازم را بار نمی‌آورد. اغلب بهتر است به مفهوم‌ها توجه کنیم. از شیوه‌های نادرستی که با کمال تأسف، در آموزش ریاضی به فراوانی دیده می‌شود،

ساختن (جمله‌های سر و دم بریده است (طرف وسطین می‌کنیم)، (معلوم مجهول می‌کنیم)، (دور به دور، نزدیک به نزدیک) و یا (زاویه مرکزی برابر است کمان روبه رو) و…

این جمله‌ها یا معنی ندارند و یا نادرست هستند و در هر حال مضمون موضوع موردنظر را معرفی نمی‌کنند اگر دانش‌آموزی گفت: (طرفین وسطین می‌کنیم) از او بپرسیم (یعنی چه می‌کنی؟) (از کدام قانون ریاضی استفاده می‌کنی؟)، (چرا چنین قانونی درست است) سپس از او می‌خواهیم جمله را درست و کامل ادا کند

نتیجه

تجربه تدریس چندساله نشان داده است که با استفاده از این روش در کلاس‌های درس، اغلب دانش‌آموزان بسیار باهوش و متوسط از آن نفع برده‌اند آنان بسیار مشتاقانه در این حرکت شرکت کرده و یا حداقل در قبال آن بی‌تفاوت نبوده‌اند. اما مخاطب اصلی این روش‌ها، دانش‌آموزان ضعیف می‌باشند. برخی از این دانش‌آموزان نیز فعالانه در اجرای این دروس همکاری داشته و به موازات پیشرفت آن بهبود چشمگیری در نحوه انجام تکالیف و تمایل آن‌ها به شرکت فعالانه در کلاس، پدید آمده است. همزمان با این روند نمرات آن‌ها نیز به آرامی رو به بهبودی گذاشته است.

در پایان این نکته لازم به ذکر است که بهتر است شیوه‌های مزبور در جریان سال تحصیلی به دانش‌آموزان تعلیم داده شود تا آن‌ها بتوانند به تدریج آن را پذیرا باشند. نکته دیگر اینکه اگر قرار است دانش‌آموزان این

شیوه را فرا بگیرند باید در دیگر دروس آن‌ها نیز، این شیوه یا شیوه‌های مشابه تدریس اعمال شود.

منابع

۱. شهریاری، پرویز. آشنایی با ریاضیات، جلد سی و سوم

  1. شهریاری، پرویز (۱۳۷۷)، ریاضیات کاربردی، مجله برهان راهنمایی، شماره ۱۲، صص ۳۶ تا ۴۰، دفتر انتشارات و تکنولوژی آموزشی، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، وزارت آموزش و پرورش.

٣. گویا، زهرا (۱۳۷۵) آموزش ریاضی چیست؟ مجله رشد آموزش ریاضی، شماره ۴۷. صص ۴تا ۷ ، دفتر انتشارات و تکنولوژی آموزشی، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش.

  1. ولیدی، محمود. (۱۳۷۶)، دیدگاه‌های پیرامون آموزش ریاضی در دبیرستان، مجله رشد آموزش ریاضی، شماره 48 صص ۲۲ تا ۳۱، دفتر انتشارات و تکنولوژی آموزشی، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، وزارت آموزش و پرورش.

 

جهت دریافت مشاوره و خرید محصولات آموزشی با شماره های

۰۹۱۲۱۹۷۵۰۹۰

۰۲۱۴۴۴۳۱۳۱۳

۰۲۱۴۴۲۵۴۰۳۰

تماس بگیرید

یا کلمه {مشاوره} را به شماره ۰۹۱۲۱۹۷۵۰۹۰ پیامک کنید

حتما در فضای مجازی ما را دنبال کنید و از خدمات رایگان ما مانند جزوات رایگان رتبه های برتر ، نمونه سوالات امتحانی ، مشاوره و برنامه ریزی ، تدریس ها ، اخبار کنکور و … بصورت کاملا رایگان بهره مند شوید و همچنین برای دیدن و خرید محصولات به سایت ما سر بزنید . جهت عضویت در کانال و پیج کنکور آسان است ، کلمه { کانال،پیج } را به شماره ۰۹۱۲۱۹۷۵۰۹۰ پیامک کنید.

فهرست مطالب

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تـــمـاس
×

پشتیبانی 24 ساعته

×